Fetusun Baş-Popo Mesafesi Ölçümü

Fetusun Baş-Popo Mesafesi Ölçümü

Baş-popo mesafesi (BPM) ölçümü gebelik haftasının ileriki gebelik haftalarında konfirmasyonu ve gereğinde gebelik yaşının belirlenebilmesi açısından çok önemlidir. Bu nedenle bu ölçüm titizlikle yapılmalı ve ileride kullanılabilmesi için kaydedilmelidir ve hasta gittiği farklı kliniklerde bu kayıdı gösterebilir olmalıdır.

Bu ölçümün standart bir şekilde yapılması ileri gebelik haftalarında gebelik yaşının belirlenmesi gerektiğinde BPM ölçümlerine göre gebelik yaşı belirlemesinin hatalarını minimale indirir. Bu nedenle ölçüm sırasında şu noktalara dikkat edilmesi gerekir.

• Midsajital ortahat yüz profili, vertebral kolon ve popo hepsi birden aynı görüntüde olmalı
• Nötral pozisyon için göğüsle çene arasında izlenebilir sıvı olmalı ve profil hattı ile BPM hattı arasında belirgin açı bulunmalıdır. Hiperekstansiyonda bu açı azalır, hiperfleksiyonda ise çene ile göğüs arasında sıvı izlemmez.
• Vertebral kolona ultrason dalgaları dik olmalıdır. Yani başka bir deyişle fetusun vertebral kolonu ile prob paralel olmalıdır.
• Baş ve popo açık bir şekilde izleniyor olmalıdır.
• Kaliperler baş ve popo cildinin dış kenarına yerleştirilmeli
• Fetus görüntünün 2/3 ünü kaplamalıdır.

Gebelik Yaşının Belirlenmesi

Gebelik Yaşının Belirlenmesi

Gebelik yaşının belirlenmesi fetusun gelişimi ve doğumun zamanı ile ilgili fikirler verir.  Genellikle gebelik yaşı belirlemesi son adet tarihine (SAT) göre yapılırken gebelerin önemli bir kısmı SAT bilmez veya SAT den emin değildirler.

Rutin gebelik takiplerinde 10 ile 13+6 gebelik haftaları arasında gebelik yaşını ve çoğul gebelikleri belirlemek ve ayrıca kombine test ile birlikte erken anatomik değerlendirme için sonografi önerilmelidir. Böylece gebelik haftası ile ilgili şüpheler ortadan kalkar ve ileri gebelik haftalarında miyad aşımı neden ile gereksiz indüksiyon yapma olasılığı azalır. Gebelik haftasını belirlemek için bahsedilen gebelik haftalarında baş-popo mesafesi (BPM) kullanılır. Eğer BPM 84 mm üzerinde ise gebelik haftası belirlenmesi için baş çevresi (BÇ) kullanılır.  Bir başka deyişle 14 hafta altında BPM 14 hafta üzerinde BÇ kullanılmalıdır.

Peki hangi haftalarda yapılan BPM ölçümü gebelik yaşını belirlemede daha uygundur?

İlk trimesterde baş-popo mesafesi ölçümlerinden gebelik yaşını belirlemede en uygunu 6-10 hafta arasında yapılan BPM ölçümleridir. Ancak yedi hafta öncesinde baş popo mesafesi ayırt edilemez embriyo bir uçtan diğer uca ölçülür. Yedi hafta sonrasında ise sajital planda yolk sakın ölçüme dahil edilmediğinden emin olunarak baş-popo mesafesi ölçülebilir. Bu nedenle gebelik yaşını belirlemede kullanılacak BPM için en uygunu 8-10 gebelik haftaları arasında yapılan ölçümlerdir. Eğer bu gebelik haftaları arasında ölçüm yapılamadıysa veya antenatal takip yönergesi gereği gebeye ilk sonografi 10 ile 13+6 gebelik haftaları arasında yapılabildiyse bu ölçüm kullanılabilinir. Ancak bu dönemdeki BPM ölçümlerini yaparken fetusun vücudunun fleksiyon ve ekstansiyon hareketleri akılda bulundurularak standart bir ölçüm yapılmalıdır ki bu ölçüme göre ileride gebelik haftası konfirmasyonu yapılabilsin. Eğer standart ölçüm yapılmaz ise bu konularda hataya neden olunabilir. 10 ile 13+6 gebelik haftaları arasında BPM ölçüm standardizasyonu ayrı bir post konusu olacaktır.

İkiz gebeliklerde ne yapmalıyız?

Yukarıdaki kurallar ikiz gebelikler için de geçerlidir. Ancak gebelik yaşını belirlemede BPM uzun olan ikizin ölçümleri kullanılmalıdır.

İlk Üçayda Abortus Öngörüsünde Yaklaşımlar

İlk Üçayda Abortus Öngörüsünde Yaklaşımlar

• Dokuzuncu  gebelik haftasından önce gebelik kesesinin beklenenden küçük olması triploidi ve trizomi 16 yı düşündürebilir
• 3D ile gebelik kesesi volumünün beklenenden küçük olması
• Baş-Popo mesafesi (BPM) 5mm den büyük iken fetusun kardiyak aktivitesinin izlenmemesi
• BPM ile ilişkili bradikardi izlenmesi
• BPM 5 mm den küçük iken fetal kalp ritminin 80 vuru/dk altında
• BPM 5-9 mm iken fetal kalp ritminin 100 vuru/dk altında
• BPM 10-15 mm iken fetal kalp ritminin 110 vuru/dk altında olması
• Ortalama gebelik kesesi çapı 8 mm den büyük iken yolk sakın izlenmemesi
• Ortalama gebelik kesesi çapı 16 mm den büyük iken embriyonun izlenmemesi
• Ortalama gebelik kesesi çapı ile BPM arasındaki farkın 5mm den az olması
• Beklenenden daha küçük BPM ölçülmesi
• Gestayonel kese büyümesinin yavaş olması (Normalde günde 1mm büyüme olmalı)
• Yolk sakın büyük olması (10 hafta öncesinde > 5,6 mm
• Amniyotik kesenin aşırı geniş ve "floppy" olması

İlk Üçayda Gebelik Kesesi ile Baş-Popo Mesafesi Arasında Uyumsuzluk

İlk Üçayda Gebelik Kesesi ile  Baş-Popo Mesafesi Arasında Uyumsuzluk

(İlk Üçay Oligohidramniyosu 

veya 

Küçük Gebelik Kesesi Sendromu) 

Gebeliğin ilk üçayında amniyotik kavite içindeki sıvının (amniyos sıvısı) kaynakları plasentanın fetal yüzeyinden geçiş, maternal kısımdan transamniyotik geçiş ve embriyo yüzeyinden olan sekresyonlardır. Bu sıvı az olursa gebelik kesesi küçük olur. Gebelik kesesinin küçük olmasını belirlemede iki yöntem ortaya atılmıştır. Bunlar;

• Ortalama Gebelik Kesesi Boyutu - Baş-Popo Mesafesi Farkı: Bunun 5 mm den küçük olması
• Ortalama Gebelik Kesesi Boyutu / Baş-Popo Mesafesi Oranı:

Bunlardan ilki daha kolay kullanıma sahiptir. Eğer 5 mm den daha küçük fark saptandığında bu gebeliğin abortusla sonlanma olasılığı olduğu düşünülmeli ve diğer abortusu ön görecek parametreler açısından kombine takip planlanmalıdır. 

Bu bulgunun kromozom anomalileri ile ilişkisi ise net olarak ortaya koyulamamıştır. Bu nedenle kromozom analizi için aceleci davranılmamalı, ilk üçay tarama testi ve ikinci üçay sonografik değerlendirmeleri ile birlikte bu konuda bir karara varılmalıdır.