Fetusun Santral Sinir Sisteminin Değerlendirilmesi: Transserebellar Plan

Transventriküler plandan daha kaudalde olan bu planı elde etmek için prob hafifçe arkaya doğru eğilir. Bu planda önde lateral ventriküllerin frontal boynuzları, bu ön boynuzların arasında kavum septum pellisidum (KSP), KSP un biraz daha arkasında talamuslar, arkada serebellum ve en arkada sisterna magna izlenmelidir. Serebellum yuvarlak serebellar hemisferlerin ve bu hemisferlerin aralarındaki daha ekojen vermisin oluşturduğu kelebek şeklinde yapı olarak izlenir. Sisterna magnanın diğer adı sisterna serebellomedüllarisdir ve ince septasyonlar içerir. Bu septasyonlar yanlışlıkla kist veya vasküler yapı olarak değerlendirilmemelidir. Gebeliğin ikinci yarısında sisterna magna genişliği stabil olmalıdır ve ölçümü 2-10 mm arasında olmalıdır. Gebeliğin erken dönemlerinde(20, gebelik haftasından önce) serebellar hemisferler dördüncü ventrikülü tam olarak kaplayamadıklarından yanlışlıkla vermisin hipoplazik, agenezik olma şüphesini oluşturabilirler.

Bu planda ölçümlerin doğru yapılabilmesi için prob falksa paralel olmamalı ve falksta görüntüde horizontalde olmamalıdır. Bu amaçla probun orta noktası oksipital kemiğe doğru yaklaştırılır ve planı değiştirmeyecek tarzda hafifce mediana ve oksipital kemiğe doğru prob çevrilir. Yani aynı plan korunarak falks ile prob arasında yaklaşık 30 derecelik açı oluşturulur. Böylelikle hem cildin dış kenarı, hemde oksipital kemiğin orta hattaki iç ve dış tabulaları iyice izlenebilir hale gelir ve ölçümleri yapmak kolaylaşır. Bu planda arka fossa anomalilerine tanı koyulabilir, aynı zamanda ense plisi kalınlığı ölçülür.

 

Sisterna magnanın ölçümü: Bu planda orta hatta kürsörün biri hiperekojen izlenen vermisin arka kenarına diğeri oksipital kemiğin iç tabulasına yerleştirilerek sisterna magna ölçümü yapılmalıdır.

 

Ense plisi kalınlığı ölçümü: Bu planda orta hatta kürsörün biri oksipital kemiğin dış tabulasına diğeri ise cildin saçı içermeyecek şekilde dış kenarına yerleştirilerek yapılır.

 

Transserebellar çap: Bu planda kürsörün biri bir serebellar hemisferin lateralde kalan kenarının en dış noktasına diğeri ise diğer serebellar hemisferin lateralde kalan kenarının en dış noktasına yerleştirilerek ölçüm yapılır.

Megasisterna Magna: Sisterna Magnanın Geniş Olması

Megasisterna Magna: Sisterna Magnanın Geniş Olması

Transserebellar plan önde kavum septum pellisidum arkada serebellumdan geçen plan olup bu planı doğru görüntülemek için falks proba paralel olmamalı falks ile prob arasında oksiputu yukarda tutacak şekilde en az 30 derecelik açı oluşmalı. Bu planda orta hatta oksipital kemiğin dış kenarı ile cildin dış kenarı arasındaki mesafe olan ense plisi kalınlığı ve serebellumun vermisinin arka kenarı ile oksipital kemiğin iç kenarı arasındaki mesafe olan sisterna magna ölçülür. Ense plisi kalınlığı ayrı bir post konusu olacaktır. Bugünkü postta sisterna magnadan bahsedilecek.

Sisterna magna 2-10 mm arasında ölçülmelidir. İki mm den küçük olamsı arka fossanın kapanması anlamına gelir ve bu ensık nöral tüp defektlerinde Arnold-Chiari Tip 2 malformasyonlarında oluşur. Bu durumda oksipital kemik ve spinal kolon dikkatlice değerlendirilmelidir. Ayrıca spinal kordun gerildiği "tethered chord" durumuna neden olabilecek patolojiler açısından da değerlendirme gerekir. Ayrıca intrakranyal değerlendirmede muz bulgusu, limon bulgusu, mikrosefali, ventrikülomegali / hidrosefali gibi bulguların belirlenmesi nöral tüp defektleri açısından şüphe uyandırmalı ve defekt dikkatlice aranmalıdır.

Sisterna magnanın 10 mm ve üzerinde ölçülmesine megasisterna magna denilir. Sisterna magna yüksek ölçüldüğünde arka fossadaki oluşumlar dikkatlice değerlendirilmelidir. Arka fossa oluşumlarında patoloji izlenmediği takdirde izole megasisterna magna terimi kullanılabilir. Vermis hipoplazisi ve arka fossada kistik oluşumlar açısından dikkatli bir değerlendirme gerekir. Bu değerlendirme sonrasında ek patoloji saptanamamış ise izole megasisterna magna denilir ve bu durumda CMV enfeksiyonu, trizomi 18 ve migrasyon anomalileri ile birliktelik dışlanmalıdır. CMV enfeksiyonu açısından önce maternal serolojik testler yapılır. Amniyotik sıvı PCR değerlendirmesi için CMV enfeksiyonunu düşündürecek ek sonografik bulguların olması gerekir. Trizomi 18 için detaylı sonografik değerlendirme gerekir. Trizomi 18 li fetusların %85-90 ında sonografi ile bir patoloji izlenebilir. Megasisterna magnaya ayrıca migrasyon anomalileri eşlik ediyor olabilir. Migrasyon anomalileri açısından değerlendirme zordur. Bu nedenle bu fetuslar deneyimli bir perinatolog tarafından değerlendirilmelidirler. Hiçbir patoloji spatanmayan fetusların akıbetleri genelde iyidir. Bu nedenle izole olduğu belirlenen vakalarda CMV enfeksiyonu düşünülmemiş, trizomi 18 ve migrasyon anomalisini düşündürecek başka bulgu saptanmamış ise ek başka girişim yapılmaksızın rutin gebelik takipleri yapılabilir.